Het Recht binnen het Intellectuele Eigendom

Tot de Intellectuele Eigendomsrechten behoren verschillende rechten:

Het recht binnen het Intellectuele Eigendom


Het handelsnaamrecht

Het handelsnaamrecht (handelsnaamwet) biedt bescherming aan het voeren van een handelsnaam van een onderneming in een bepaald gebied of gedeelte van een gebied voor een bepaalde categorie van diensten of waren. Een handelsnaam wordt geregistreerd in het handelsregister bij de Kamer van Koophandel in uw regio. De handelsnaam mag niet misleidend zijn omtrent het eigendom of de rechtsvorm van de onderneming.

Tevens is een vereiste dat de handelsnaam zich enigszins moet onderscheiden om voor bescherming in aanmerking te kunnen komen. Een bakkerij die als handelsnaam Bakker voert kan niet als zodanig beschermd worden. Het handelsnaamrecht biedt geen bescherming aan logo’s en/of tekens. Het handelsnaamrecht verkrijgt u door het handeldrijven zelf, niet door een inschrijving bij de Kamer van koophandel.

# terug naar boven


Het merkenrecht

Bescherming via het merkenrecht (o.a. Beneluxverdrag inzake de Intellectuele Eigendom) wordt verkregen voor:
 
  • Individuele merken:
    Elk teken dat wordt gebruikt om producten of diensten van onderneming te onderscheiden, kan in principe als merk worden aangemerkt. Men onderscheidt de onderstaande objecten die beschermd kunnen worden via het merkenrecht: Woordmerk, Beeldmerk, Vormmerk, Kleurmerk, Klankmerk, Geurmerk en Imago.
  • Collectieve merken:
    Merken die dienen om één of meer gemeenschappelijke kenmerken te onderscheiden van waren of diensten, afkomstig van verschillende ondernemingen zijn voornamelijk bedoeld als waarborgteken voor de gemeenschappelijke kwaliteit. Bijvoorbeeld KEMA-keur, het wolmerk, etc.

Alleen door uw merk te deponeren wordt u eigenaar van het exclusieve merkenrecht. Gebruik en ontwikkeling van het merk alleen geeft u geen rechten. Zodra uw merk gedeponeerd is kunt u zich verweren tegen derden die een identiek of overeenstemmend merk voor dezelfde of gelijksoortige waren of diensten op de markt brengt.

Waar moet een product of dienst aan voldoen om voor bescherming via het merkenrecht in aanmerking te komen?

Een merk dient vooral onderscheidend vermogen te bezitten. Dit betekent dat een bepaald product of een bepaalde dienst herkenbaar moet zijn aan de hand van het teken dat afkomstig is van een bepaalde onderneming. Een voorbeeld is de vorm van het Wokkelzoutje, de kleur oranje van Libertel en het klankmerk Für Elise. Hoe sterker het onderscheidend vermogen, hoe meer bescherming. Een depot van een merk kan geweigerd worden op de volgende gronden:
 
  • het merk mist onderscheidend vermogen,
  • het merk is beschrijvend (i.e. het merk beschrijft de waren of diensten),
  • het merk is in strijd met de openbare orde of goede zeden,
  • het merk is misleidend.

De beschermingsduur van een merk is voor een periode van 10 jaar. Na deze periode kan de bescherming oneindig voor telkens een periode van 10 jaar worden verlengd. Dit onderscheidt het merkenrecht van de andere rechten waarbij de beschermingsduur voor een beperkte tijdsduur is. Om te bepalen of het door u ontwikkelde merk aan de voorwaarden voor een registratie voldoet kunnen de adviseurs van Merkenregistratie.nl een onderzoek verrichten. Tevens kunnen zij u adviseren over de beschikbaarheid van het merk.

# terug naar boven


Het tekeningen- en modellenrecht

Dit recht (o.a. Beneluxverdrag inzake de Intellectuele Eigendom) beschermt tekeningen (twee dimensionaal) of modellen (drie dimensionaal) die als doel hebben een product te vormen dat een gebruiksfunctie heeft. Voorbeelden hiervan zijn een dessin voor behang, een vaas of een stoel.

Het tekeningen- en modellenrecht beschermt niet hetgeen noodzakelijk is voor het bereiken van een technisch effect. Door een depot (registratie) wordt het exclusieve recht op tekeningen of modellen verkregen. Een vereiste voor een depot is dat het uiterlijk van een product nieuw dient te zijn. Onder nieuw wordt verstaan dat het uiterlijk niet in 50 jaar voorafgaand aan het depot reeds feitelijk bekend is in de "belanghebbende kring van nijverheid of handel".

Het product zelf hoeft niet nieuw te zijn. De beschermingsduur van een tekening of een model is 5 jaar met de mogelijkheid vier maal te verlengen voor telkens weer een periode van 5 jaar. Het geeft u een totale beschermingsduur van 25 jaar.

# terug naar boven


Het octrooirecht

Het octrooirecht (o.a. Rijksoctrooiwet 1995) beschermt nieuwe uitvindingen die berusten op uitvinderswerkzaamheid en toegepast kunnen worden op het gebied van de nijverheid. Onder "uitvindingen" worden zowel uitvindingen bestaande uit voortbrengselen, als uitvindingen bestaande uit werkwijzen verstaan. Onder "nieuw" wordt verstaan dat een uitvinding niet deel uit mag maken van al hetgeen voor de dag van indiening van de octrooiaanvraag al openbaar toegankelijk is gemaakt (de stand der techniek).

Om voor bescherming in aanmerking te komen moet een uitvinding aan drie eisen voldoen:
  • nieuw zijn
  • op uitvinderswerkzaamheid berusten, dus inventief zijn
  • toepasbaar kunnen worden op het gebied van de nijverheid

Een octrooi heeft een geldigheidsduur van maximaal 20 jaar.

# terug naar boven


Het auteursrecht en de naburige rechten

Dit recht (Auteurswet) biedt bescherming aan letterkundige-, wetenschappelijke- en kunstwerken. De naburige rechten van het auteursrecht bieden bescherming aan uitvoeringen van toneel- en muziekwerken door uitvoerende kunstenaars, opnames van platenproducenten, etc. Ook computerprogrammatuur en databanken vallen onder de bescherming van het auteursrecht. Doordat de grens van het auteursrecht in de loop der jaren steeds meer verlaagd is kunnen ook objecten die minder voor de hand liggen in aanmerking komen voor bescherming via het auteursrecht. Enkele voorbeelden hiervan zijn bepaalde soorten speelgoed, kleding etc. De beschermingsduur is tot 70 jaar na de dood van de maker.

Datering auteursrechten belangrijk!
Datering van het auteursrecht  is voor u van belang als bedenker van een origineel idee. Laat u dit idee officieel dateren dan heeft u een officiële datum in handen wanneer u (als eerste) met dit idee bent gekomen. Vooral een idee dat slechts in uw hoofd is opgeslagen blijft een hersenspinsel en uiteindelijk niet beschermd. Wanneer u een briljant idee heeft is het verstandig om het idee op te schrijven en dit te laten dateren. Terug dateren door anderen haalt niets meer uit… U heeft tenslotte de officiële datum in handen.

Waaraan moet een object voldoen om via het auteursrecht bescherming te genieten?
Een object dient origineel te zijn. Onder originaliteit verstaat men: "dat een werk een eigen oorspronkelijk karakter moet hebben en dient het persoonlijk stempel van de maker te dragen". Dit betekent dat bescherming van zuiver technische of functionele elementen zijn uitgesloten van bescherming onder het auteursrecht.

Ook een bepaalde stijl of een modetrend komen niet in aanmerking voor bescherming onder het auteursrecht. Voor bescherming is het van belang dat het een concreet object betreft. Om te bepalen of een object beschermd kan worden via het auteursrecht kunt u door de adviseurs van Merkenregistratie.nl een onderzoek laten verrichten.

Ook uw imago is te beschermen
Portretrechten worden steeds belangrijker in verband met de handel in bijvoorbeeld "fan-artikelen". In Amerika en Engeland maakt deze handel een groot deel uit van het inkomen van sportsterren en andere beroemdheden. Niet alleen sportsterren en ander beroemdheden kunnen bescherming genieten, ook politici en hoogwaardigheidsbekleders kunnen een beroep doen op deze rechten.

Maar ook u als ondernemer kunt van uw bekende naam en gezicht uw merk maken. Om een effectieve bescherming hiervoor te verkrijgen is het aan te raden ook bescherming te zoeken onder het merkenrecht. Vooral het portretrecht (i.e. afbeelding van een bekende persoon) is niet waterdicht geregeld onder het auteursrecht. Om toch afdoende bescherming te genieten kan men zijn/haar imago als merk laten registreren waardoor men een betere bescherming geniet.

Slagzinnen
Ook slagzinnen worden beschermd. Denkt u bijvoorbeeld aan de slagzinnen van Grolsch: "Vakmanschap is Meesterschap" of "Komt tijd komt ..." Een slagzin moet vooral origineel zijn. U kunt uw slagzin beschermen door deze te laten registreren Benelux-merkenregister of het GVR-slagzinnenregister. Het voorkomt dat er misbruik gemaakt wordt van uw slagzin. De kracht van dit register zit hem in de preventieve werking. Tevens bestaat de mogelijkheid een slagzin als merk te registreren.

De combinatie van uw rechten is de kracht van uw bescherming
Wie kennis wil beschermen, moet zich niet beperken tot alleen één enkele wettelijke beschermingsvorm. Het is van belang om voor de introductie van een nieuw product een combinatie van beschermingsvormen naast elkaar te gebruiken, zodat alle aspecten optimaal worden beschermd.

# terug naar boven


Kwekersrecht

Het oude kwekersrechtbesluit is in 1967 vervangen door de Zaaizaad- en Plantengoedwet. Dit is een vernieuwde regeling van het Kwekersrecht. Het biedt bescherming aan kweekproducten en land- en tuinbouwgewassen.


Topografie- of Chipswet

De Chipswet wordt ook wel de Topografiewet genaamd. Een richtlijn die bescherming biedt aan topografieën en halfgeleideproducten.


Databankenrecht

Een aanvullend recht op het auteursrecht sinds 1999. Het betreft het recht van de producent van een databank.

# terug naar boven